Historia powstania porcelany jako zastawy stołowejPorcelana uchodzi za jeden z najszlachetniejszych materiałów ceramicznych, który gości na naszych stołach. Mimo, że porcelana towarzyszy nam od wielu, wielu lat nikt z nas tak naprawdę nie zastanawia się jaka historia wiąże się z tym, że na naszym stole gości właśnie zastawa stołowa wykonana z porcelany.

A wszystko zaczęło się od Chin…

Pierwszymi wynalazcami porcelany byli właśnie Chińczycy i to im zawdzięczamy to, że możemy delektować się ulubioną kawą czy herbatą w porcelanowych filiżankach, a także spożywać posiłki z wykwintnych zastaw stołowych. Już od starożytności, bo od II w p.n.e. wytwarzane były pierwsze masy porcelanowe. Wiek VII n.e. był swego rodzaju przełomem- Chińczycy udoskonalili technologie i zaczęto wypalać pierwsze porcelanowe naczynia tak tradycyjne i popularne po dziś czas. Cudzoziemcy podróżujący do Chin nie mogli się napatrzeć i nadziwić mini dziełom, które zostały przez nich tworzone.

Z czasem porcelana zaczęła przemieszczać się po świecie. Pierwszym krajem, do którego dotarła była Japonia. Tam tradycyjne porcelanowe produkty były przede wszystkim używane do picia herbaty. Stąd też wywodzi się ten cały zwyczaj, a niektóre filiżanki zdobione są dodatkowo orientalnymi motywami. To wszystko ma za zadanie pozwolić nam przenieść się w świat japońskiej tradycji. Z czasem porcelana przywędrowała również do Europy, a wieść o niej przywiózł Marco Polo. Choć Chińczycy starali się strzec jak najlepiej potrafili tajemnicy o wyrobach porcelanowych, to nie udało się i tak w Europie powstała pierwsza fabryka porcelany, a jej założycielem był Jan Fryderyk Boettger.

Pierwsza fabryka porcelany w Polsce

Pierwszym założycielem fabryki porcelany i fajansu był Józef Czartoryski. Pierwsze wyroby zostały wyprodukowane w fabryce już w 1784 roku. Pierwsze zastawy i serwisy stołowe używane były przez magnatów, królów i władających- ich posiadanie świadczyło o niebywałej pozycji i poważaniu. Nie każdy mógł pozwolić sobie na posiadanie ekskluzywnego i kunsztownego serwisu stołowego wykonanego z porcelany. Pierwsze zastawy stołowe były bardzo duże- niejednokrotnie składały się z setek elementów- talerzy, filiżanek, półmisków, waz, cukiernic, dzbanuszków, solniczek, pieprzniczek, sosjerek, specjalnych pojemników na masło, miód czy dżem. Posiadanie dużego serwisu stołowego było czasem koniecznością, bowiem organizowane huczne przyjęcia czy rozpusty przy stole skupiały zazwyczaj ogromną ilość przybywających gości. Warto jednak wspomnieć, że pierwsze serwisy stołowe nie były tak piękne jak dzisiaj. Często na przykład wazy przypominały niekiedy swym wyglądem rzeźby. To zrozumiałe, przemysł porcelanowy dopiero się rozwijał, technologie nie były jeszcze udoskonalone.

Pierwsze zdobienia porcelanowych serwisów były oczywiście ręcznie malowane, nie znano wówczas jeszcze możliwości masowych nadruków, dlatego każda część zastawy stołowej była starannie zdobiona. Malowano przede wszystkim naturalne motywy- kwiaty, listki, czy owoce. Inspirowano się również wschodnią kulturą oraz antykami. Porcelanowe elementy często wzbogacone były również niewielkimi rzeźbami zwierzęcymi.